ប្រជុំមេកាព្យខ្មែរ: February 2015

Friday, February 20, 2015

មេកាព្យថ្មី បទក្ងោករម្សាយកន្ទុយ (ពាក្យ៧ )

មេកាព្យថ្មី បទក្រមុំក្រងផ្កា

បញ្ជាក់៖
របៀបសូត្រ ដូចគ្នានឹងប ទព្រហ្មគីតិ ដែរ។

Tuesday, February 3, 2015

កំណាព្យកាព្យឃ្លោង គ្រប់បែបគ្រប់បទ អ្នកប្រាជ្ញកំណាត់ ថាទុកជាម្តាយ ។
នៃទំនុកច្រៀង តន្ត្រីទាំងឡាយ ជាក្រឿងសប្បាយ គ្រប់កាលសម័យ ។
ហើយថាទុកជា សិល្បៈថ្លាថ្លៃ ហៅថាកវេ យ្យសិល្បៈ ។
ដែលជនជាតិខ្មែរ តែងតែគារវៈ និងឧស្សាហៈ រៀនពីបុរាណ ។
បើជនជាតិខ្មែរ ដែលធ្លាប់ថ្កើងថ្កាន មិនរៀនហាត់អាន នឹងសាបសូន្យបាត់។
ច្នេះជនជាតិខ្មែរ គួរតែប្រយ័ត្ន ខំរៀនខំហាត់ ឲ្យស្ទាត់ទៅហោង ។
.................. .......................................
( ឧត្តមប្រីជា ចាប ពិន និពន្ធបណ្ឌិត )

មេកាព្យមូលដ្ឋាន បទបថ្យាវត្ត

ធម៌សុខទី១ មេត្តាគ្រប់ទី សព្វសត្វជីវី កុំប៉ងពាធា

ប្រមាថសម្លាប់ ផ្តិលផ្តាច់ជន្មា ត្រូវមានសទ្ធា ការពារជីវិត។

ធម៌សុខទី២ កុំប៉ុនប៉ងគិត លង់ក្នុងគំនិត គិតគន់គ្នាន់គ្នេរ

កេងកិបប្រវ័ញ្ចន៍ លួចសម្បត្តិគេ គួរកុំវៀចវេរ លោភលន់ចង់បាន។

ធម៌សុខទី៣ នាំក្តីក្សេមក្សាន្ត គឺត្រូវប្រមាណ កុំគិតប្រមាថ

រំលោភសេពកាម នឹងស្រីរូបស្អាត ដែលឋិតក្នុងជាតិ មានគេរក្សា។

ធម៌សុខទី៤ ត្រូវកាន់ចិន្តា កុំពោលវាចា កុហក់បញ្ឆោត

ស្តីពាក្យពុំពិត ឬគិតចាក់ដោត បង្កនាំក្រោធ ព្រោះតែមុសា។

ធម៌សុខទី៥ កុំសេពសុរា អាភៀនកញ្ឆា គ្រឿងញៀនស្រវឹង

នាំបាត់ស្មារតី វង្វេងកើតខឹង គិតខុសលែងដឹង កើតទោសពេកពន់។

បញ្ចសីលា ធម៌ល្អលើសលន់ នាំសុខគ្រប់ជន ទាំងមនុស្សទេព្តា

ប្រកាន់ឲ្យខ្ជាប់ កើតក្តីសុខា សត្វលើលោកា រស់សុខសាន្តហោង៕

មេកាព្យមូលដ្ឋាន បទកាកគតិ

ពេលបងសូន្យប្រាណ អូនអើយកុំខាន ជួយយកទៅកប់
គៀនគល់កូនស្វាយ ឲ្យសាយជាតិសព្វ កុំឲ្យបងថប់
ក្នុងមឈូសឈើក្រាស់ ។
ព្រលឹងសប្បាយ ដោយបានដើមស្វាយ ផ្លែផ្កាដេរដាស
បានទុកដីស្រែ ឲ្យខ្មែរប្រើប្រាស់ បានទុកឈើខ្លះ
សង់ផ្ទះញាតិផង ៕
.................. ........................................................
( ឃុន ស្រុន សៀវភៅសម្រស់ជីវិត ឆ្នាំ១៩៧១ )

មេកាព្យមូលដ្ឋាន បទបន្ទោលកាក

ស្រីដូចអាខ្វាក់ ឯប្រុសដូចហាក់អាខ្វិន
រួមគំនិតឆ្អិន ដោយប៉ិនខាងកិច្ចផ្សំគ្នា ។

ប្រពន្ធនិងប្តី មានកូនប្រុសស្រីខូចជា
ក្រមានទ្រព្យា គឺអាស្រ័យគ្នាទាំងពីរ ៕
.........................................
( អៀង សាយ មេកាព្យ )

មេកាព្យមូលដ្ឋាន បទពំនោល

កូនខ្លះមិនសំពះម្តាយ អ្នកក្រៅនៅឆ្ងាយ លុតថ្វាយបង្គុំឱនក្រាប ។

សម្លាប់សត្វផងមានបាប ពេលបាយធមឆ្អាប ត្រីចាបជ្រូកមាន់ទាគោ ។
............................................
( អៀង សាយ មេកាព្យ )

មេកាព្យមូលដ្ឋាន បទភុជង្គលីលា

ចំណេះវិជ្ជាជាទ្រព្យ សម្បត្តិល្អជាប់ ជាងទ្រព្យសម្ទាយ ។

ទៅមកមិនបាច់វេចស្ពាយ ទោះនឹងចាយវាយ មិនងាយនឹងអស់ ។

ចាយច្រើនកើនច្រើនឥតខ្ចោះ មិនដែលរឹងខ្សោះ មិនអស់ខាតខាន ។

គ្មានចោរប្លន់លួចឆក់បាន ជាទ្រព្យរុញច្រាន ឲ្យបានពន្លឺ ។

វិជ្ជាជាទ្រព្យរន្ទឺ នាំយើងឲ្យភ្លឺ ឈប់ឈឺងងឹត ។

កូនអើយចូរនាងរិះគិត ចង់បាត់ងងឹត ប្រឹងគិតរៀនសូត្រ ៕
.............................................................
( ពេជ្រ ទុំក្រវិល សិល្បៈតែងកំណាព្យ )

មេកាព្យមូលដ្ឋាន បទឥន្ទ្រជិត

ថ្ងៃរះជះពន្លឺ ផ្តើមបំភ្លឺ លោកនេះសាជាថ្មី ។

សព្វសត្វលើផែនដី ភ្ញាក់ឃ្មាតខ្មី ចេញស្វែងរកអាហារ ។

ចាបចេបចុងដើមចា ថ្អើលសត្វស្វា លោតតោងលើមែកស្វាយ ។

កង្កែបសើចក្អាកក្អាយ ក្បែរប្រឡាយ រកមើលធ្វើភ្នែកស្លឹង ។
.........................................................
(តាមទម្រង់ស្មូត្រ លោកគ្រូ យ៉ាន់ បូរិន្ទ)